Filosofos interesados na filosofia da ciencia

-Alfred Jules Ayer:

Sir Alfred Jules Onte (Londres, 29 de outubro de 1910 - 27 de xuño de 1989) foi un pedagogo e filósofo británico, pai do positivismo lóxico e divulgador en Inglaterra da obra e da filosofía do Círculo de Viena. A súa obra principal foi Linguaxe, Verdade e Lóxica, editada en 1936, nela defendeu as teses capitais do Positivismo ou empirismo lóxicos, en particular a doutrina estrita da verificación, a separación completa entre enunciados lóxicos (tautológicos) e enunciados empíricos, a imposibilidade da metafísica por constituír un conxunto de pseudoproposiciones, é dicir, de enunciados que non poden ser nin verificados empíricamente nin incluídos dentro do cálculo lóxico e, finalmente, a necesidade de reducir a filosofía á análise. Na segunda edición da mencionada obra, Onte someteu algunhas das citadas teses a revisión. En particular sucedeu isto co Principio de verificación, que admitiu non soamente nun sentido «forte», senón tamén, e sobre todo, nun sentido «débil», proporcionando, por conseguinte, un criterio máis «liberal» do mesmo. Someteu así mesmo a revisión a súa tese do a priori como puramente analítico tautológico. Finalmente, insistiu nos problemas que expón o coñecemento empírico. Estes últimos problemas conducíronlle na súa obra sobre as bases do coñecemento empírico a un exame a fondo dos datos dos sentidos (sense data), coa conclusión de non se trata de estados mentais, pero tampouco de modificacións de ningunha substancia, física ou biolóxica.
Na súa lección inaugural en Oxford sobre «filosofía e linguaxe», Onte considera que a filosofía oxoniense da «linguaxe corrente» non é, nin é desexable que sexa, unha pura «filosofía lingüística», senón unha análise da linguaxe en tanto que describe feitos. De non ser tal, a filosofía lingüística converteríase nun fin en si mesma ou. mellor, nun medio que pretendería pasar por fin. Pois a filosofía débese interesar nas «fotografías» e non só en «o mecanismo da cámara fotográfica». Doutra banda, a filosofía non debe nin tratar só de feitos, nin só de teorías, senón dos «trazos arquitectónicos do noso sistema conceptual» en tanto que este sistema pretende describir ou explicar feitos. O cal marca, como Onte recoñece, un certo «retorno a Kant», ben que a un Kant sen ningunha ?antropoloxía a priori?
Entre outras das súas obras atópanse "Pensamento e significación" (1947), "Os fundamentos do coñecemento empírico" (1950), "O problema do coñecemento" (1956), "Filosofía e linguaxe" (1961), "Hume" (1980), "A filosofía do Século XX" (1982).

-Immanuel Kant:

Immanuel Kant ( Königsberg, Prusia, 22 de abril de 1724- 12 de febreiro de 1804) foi un filósofo prusiano da Ilustración. É o primeiro e máis importante representante do criticismo e precursor do idealismo alemán e está considerado como un dos pensadores máis influentes da Europa moderna e da filosofía universal.
Entre os seus escritos máis destacados atópase a Crítica da razón pura (Kritik der reinen Vernunft), cualificada xeralmente como un punto de inflexión na historia da filosofía e o inicio da filosofía contemporánea. Nela investígase a estrutura mesma da razón. Así mesmo proponse que a metafísica tradicional pódese reinterpretar a través da epistemoloxía, xa que podemos encarar problemas metafísicos cando entendemos e relacionamos a fonte cos límites do coñecemento.
Os seus outras obras principais son a Crítica da razón práctica, centrada na ética; a Crítica do xuízo, na que investiga acerca da estética e a teleología e A metafísica dos costumes que ten dous partes, unha centrada na ética, a doutrina da virtude, e a outra centrada no ius, a doutrina do dereito.1
Kant adiantou importantes traballos nos campos da ciencia, o dereito, a moral, a relixión e a historia crendo lograr, inclusive, un compromiso entre o empirismo e o racionalismo. Aceptando que todo o noso coñecemento empeza coa experiencia, non todo procede desta,2 dando a entender que a razón xoga un papel importante.
Kant argumentaba que a experiencia, os valores e o significado mesmo da vida serían completamente subxectivos se non fosen subsumidos pola razón pura, e que usar a razón sen aplicala á experiencia, levaríanos inevitablemente a ilusións teóricas.
O pensamento kantiano foi moi influente na Alemaña do seu tempo, posto que proxectou a filosofía máis aló do debate entre o empirismo e o racionalismo. Fichte, Schelling, Hegel e Schopenhauer víronse a si mesmos expandindo e complementando o sistema kantiano de modo que con el xustificaban o idealismo alemán. Hoxe en día, Kant continúa tendo unha gran influencia na filosofía analítica e continental.
-Thomas Kuhn:


Thomas Samuel Kuhn (Cincinnati, 18 de xullo de 1922 - Cambridge, 17 de xuño de 1996) foi un físico, historiador e filósofo da ciencia estadounidense, coñecido pola súa contribución ao cambio de orientación da filosofía e a sociología científica na década de 1960.
Kuhn se doctoró en física, na Universidade Harvard en 1949 e tivo ao seu cargo un curso académico sobre a Historia da Ciencia na devandita universidade de 1948 a 1956. Logo de deixar o posto, Kuhn deu clases na Universidade de California, Berkeley ata 1964, na Universidade de Princeton ata 1979 e no Instituto Tecnolóxico de Massachusetts ata 1991.
En 1962, Kuhn publicou The Structure of Scientific Revolutions (A estrutura das revolucións científicas), obra na que expuxo a evolución das ciencias naturais básicas dun modo que se diferenciaba de forma substancial da visión máis xeneralizada entón. Segundo Kuhn, as ciencias non progresan seguindo un proceso uniforme pola aplicación dun hipotético método científico. Verifícanse, en cambio, dúas fases diferentes de desenvolvemento científico. Nun primeiro momento, hai un amplo consenso na comunidade científica sobre como explotar os avances conseguidos no pasado ante os problemas existentes, creándose así solucións universais que Kuhn chamaba «paradigma».
O termo «paradigma» designa todos os compromisos compartidos por unha comunidade de científicos. Por unha banda, os teóricos, ontológicos, e de crenzas e, por outro, os que fan referencia á aplicación da teoría e aos modelos de solucións de problemas. Os paradigmas son, por tanto, algo máis que un conxunto de axiomas (para aclarar a súa noción de paradigma Kuhn invoca á noción wittgensteiniana dos «universos de discurso») [cita requirida]. Tivo algunhas diferenzas con Herbert Blumer principalmente por cuestión de ciencia e metodoloxías. Kuhn acepta o enfoque do interaccionismo simbólico sobre actores e os seus pensamentos do mesmo xeito que as súas accións.
A última etapa do seu pensamento está tinguida por un marcado darwinismo. Abandona case por completo o discurso acerca dos paradigmas, e restrinxe o concepto de revolución científica ao dun proceso de especiación e especialización polo cal unha disciplina científica vai acoutando as marxes do seu obxecto de estudo, afastándose dos horizontes doutras especialidades. Neste último sentido, como unha forma de holismo restrinxido que afecta as distintas ramas do desenvolvemento científico, reaparece o concepto de inconmensurabilidad teórica, o único que Kuhn parece manter incólume ata o final dos seus días.
-Imre Lakatos:

Imre Lakatos, nado Imre Lipschitz (Debrecen, Hungría, 1922 - Londres, 1974), foi un matemático e filósofo da ciencia húngaro de orixe xudía que logrou salvarse da persecución nazi cambiando o seu apelido. En 1956 fuxiu a Viena escapándose das autoridades rusas logo da errada revolución húngara abortada polos soviéticos e posteriormente estableceuse en Londres, onde colaborou na London School of Economics.
Nos seus comezos adscribiuse á escola de Karl Popper. Lakatos, no que el denomina o falsacionismo sofisticado reformula o falsacionismo para poder resolver o problema da base empírica e o de escape á falsación que non resolvían as dúas clases anteriores de falsacionismo que el chama falsacionismo dogmático e falsacionismo inxenuo.
Lakatos recolle certos aspectos da teoría de Thomas Kuhn, entre eles a importancia da historia da ciencia para a filosofía da ciencia. Lakatos cuestiona a Popper, pois a historia da ciencia mostra que os científicos non utilizan a falsación como criterio para descartar teorías enteiras, como Popper defendía, senón para facer que estas se desenvolver e perfeccionen. E, por outra banda, a confirmación dos supostos científicos tamén é necesaria, segundo Lakatos, pois nos permite mantelos vixentes.

-Karl Popper:


Popper expuxo a súa visión sobre a filosofía da ciencia na súa obra, agora clásica, A lóxica da investigación científica, cuxa primeira edición publicouse en alemán (Logik der Forschung) en 1934. Nela o filósofo austríaco aborda o problema dos límites entre a ciencia e a metafísica, e proponse a procura dun chamado criterio de demarcación entre as mesmas que permita, de forma tan obxectiva como sexa posible, distinguir as proposicións científicas daquelas que non o son. É importante sinalar que o criterio de demarcación non decide sobre a veracidade ou falsidade dunha afirmación, senón só sobre se tal afirmación ha de ser estudada e discutida dentro da ciencia ou, pola contra, sitúase no campo máis especulativo da metafísica. Para Popper unha proposición é científica se pode ser refutable, é dicir, susceptible de que nalgún momento póidanse expor ensaios ou probas para refutarla independentemente de que saian airosas ou non dos devanditos ensaios.
Neste punto Popper discrepa intencionadamente do programa positivista, que establecía unha distinción entre proposicións contrastables (positivas), tales como Hoxe chove e aquelas que, segundo os positivistas, non son máis que abusos da linguaxe e carecen de sentido, por exemplo Deus existe. Para Popper, este último tipo de proposicións si ten sentido e resulta lexítimo discutir sobre elas, pero han de ser distinguidas e separadas da ciencia. O seu criterio de demarcación tróuxolle sen querer un conflito con Ludwig Wittgenstein, o cal tamén sostiña que era preciso distinguir entre proposicións con sentido e as que non o teñen. O criterio de distinción, para Wittgenstein, era o do "significado": soamente as proposicións científicas tiñan significado, mentres que as que non o tiñan eran pura metafísica[cita requirida].
Era tarefa da filosofía desenmascarar os sinsentidos de moitas proposicións autodenominadas científicas a través da aclaración do significado das proposicións. A Popper encadróuselle na devandita escola cando formulou a súa idea da demarcación, pero el mesmo encargouse de aclarar que non estaba de acordo con devandita formulación, e que a súa tese non era ningún criterio de significación (Popper sempre fuxiu de calquera intento por aclarar significados antes de expor teorías). É máis, Popper expuxo que moitas proposicións que para Wittgestein tiñan significado non podían cualificarse como ciencia como, por exemplo, a psicanálise ou o marxismo, xa que ante calquera crítica defendíanse con hipótese ad hoc que impedían calquera refutación.
O certo é que Popper era consciente do enorme progreso no coñecemento científico que se experimentou nos séculos que lle precederon, en tanto que problemas como a existencia de Deus ou a orixe da lei moral parecían resistirse sen remedio, posto que non mostraban grandes avances desde a Grecia clásica. Por iso, a procura dun criterio de demarcación aparece ligada á pregunta de que propiedade distintiva do coñecemento científico ha feito posible o avance no noso entendemento da natureza? Algúns filósofos buscaran resposta no inductivismo, segundo o cal cando unha lei física resulta repetidamente confirmada pola nosa experiencia podemos dala por certa ou, polo menos, asignarlle unha gran probabilidade. Pero tal razoamento, como xa foi notado por David Hume, non pode sosterse en criterios estritamente lóxicos, posto que estes non permiten extraer (inducir) unha lei xeral (universal) a partir dun conxunto finito de observacións particulares. Popper supera a crítica de Hume abandonando por completo o inductivismo e sostendo que o primeiro son as teorías, e que só á luz delas fixámonos nos feitos. Nunca as experiencias sensibles anteceden ás teorías, polo que non hai necesidade de responder como das experiencias particulares pasamos ás teorías. Con iso, Popper supera a polémica entre empirismo e racionalismo, sostendo que as teorías anteceden aos feitos, pero que as teorías necesitan da experiencia (no seu caso, das refutacións) para distinguir que teorías son aptas das que non.