Visión panorámica dos problemas da filosofia da ciencia

A razón pola cal a historia da ciencia presupón á filosofía da ciencia, como condición de posibilidade da súa mera existencia, é moi sinxela: o historiador da ciencia debe identificar o seu dominio de estudos, o cal obviamente está composto polas ciencias, ás cales enfoca, sobre todo, na súa dimensión dinámica. Pero para poder facer esa identificación requírense criterios que permitan decidir que é o que forma parte diso que chamamos ciencias. Ademais debe poder diferenciar entre o que son as xenuínas actividades científicas e os auténticos coñecementos científicos, dos que non o son; ten que poder diferenciar os bos coñecementos dos malos, para poder facer boa historia deles.

Con isto non quero suxerir que unha das tarefas fundamentais da historia da ciencia, nin da filosofía da ciencia, sexa a de trazar a liña de demarcación entre ciencia e non ciencia; e tampouco quero suxerir que sexa unha tarefa central da filosofía da ciencia, a de discriminar entre os bos e os malos coñecementos científicos. De feito, se se tomase en serio calquera destas dúas tarefas, significaría a adopción dunha posición normativista con respecto aos dous problemas: sobre o que é e o que non é ciencia (e por conseguinte científico), e sobre o que é bo e malo dentro de cada ciencia. No pasado, mesmo no moi recente, houbo fortes movementos filosóficos preocupados por tales problemas. Estas posicións pretendían identificar e dar conta do único conxunto de normas, criterios e regras metodolóxicas, que constituirían o método científico. Pero certamente no últimos dez anos estas posicións caeron en desuso. Hoxe en día considérase que as normas, criterios e regras metodolóxicas varían ao longo do desenvolvemento científico, tanto como cambia o coñecemento científico substancial.
Non obstante o anterior, pode afirmarse que o historiador da ciencia aplica criterios para a identificación dos seus obxectos de estudo. É un feito que ten que identificar os seus obxectos de estudo, e se por algunha razón dispútase a súa identificación, terá que recorrer a certos criterios tanto para defendela como boa, como para mostrar que ten sentido o que está a facer; por exemplo, terá que sustentar que efectivamente está a facer historia da ciencia, e non da maxia ou da relixión.
Un deses criterios podería consistir en recoñecer como ciencia todo o que se autoproclame como tal, ou o que sexa proclamado como tal polas súas propios practicantes e crentes. Pero é evidente que este criterio tería a desvantaxe de que non permitiría criticar a un historiador da ciencia, que incluíse dentro do seu campo de traballo, tanto á historia da bioloxía, como á historia da ciencia cristiá (Christian science), o cal, polo menos, resultaría estraño. En realidade isto traería como consecuencia o que calquera que se proclamase científico, quedaría dentro do campo de estudo da historia da ciencia. Certamente isto non é un argumento concluínte para rexeitar tal concepción da historiografía da ciencia. Pero se esta posición puxésese fronte a outra en competencia, e a segunda presentase certos criterios máis precisos para identificar o seu dominio de estudo, e, ademais, eses criterios coincidiron co que intuitivamente aceptamos como pasaxes da historia da ciencia, creo que chegariamos a un acordo no sentido de que é máis razoable preferir a segunda concepción á primeira.      
Pero a soa identificación intuitiva do que constitúen pasaxes científicas non bastaría, pois a intuición corre un maior risco de equivocarse que a razón, ou de ser máis facilmente vítima dos procesos de propaganda sobre os que fixo fincapé Feyerabend, e resultaría que os movementos ideolóxicos máis poderosos, serían os que máis facilmente poderían facer pasar calquera causa como boa ciencia. A pesar de Feyerabend, creo que é posible reconstruír os criterios que aplicaron diferentes comunidades e baseándose neles, identificar auténticas pasaxes científicas.